Câu chuyện cổ tích là gì? Tìm hiểu về đặc điểm, vai trò của truyện cổ tích

Câu chuyện cổ tích là gì? Tìm hiểu về đặc điểm, vai trò của truyện cổ tích
Đánh giá

Chắc hẳn ai trong số chúng ta cũng đã từng lớn lên bằng những câu chuyện cổ tích của bà, của mẹ. Truyện cổ tích là một thể loại độc đáo, thú vị. Vậy bạn đã biết truyện cổ tích là gì? Đặc điểm, vai trò của truyện cổ tích là gì? Cùng tìm hiểu về truyện cổ tích qua nội dung bài viết dưới đây nhé.

Câu chuyện cổ tích là gì?

Lâu nay chúng ta hay thường biết đến truyện cổ tích là những câu chuyện thường dành cho trẻ em có các nhân vật kỳ ảo như bà tiên, ông bụt, công chúa, hoàng tử,… mang những ý nghĩa nhân văn về cuộc sống và con người.

Truyện cổ tích là gì?
Truyện cổ tích là gì?

Truyện cổ tích là gì? Trong văn học, truyện cổ tích được xếp vào loại hình nghệ thuật tự sự dân gian. Truyện cổ tích được xây dựng chủ yếu là nhờ sử dụng các yếu tố nghệ thuật kì ảo để thể hiện cái nhìn hiện thực của nhân dân với đời sống. Những câu chuyện cổ tích thường bộc lộ quan niệm về đạo đức cũng như công lý trong xã hội. Đồng thời thể hiện khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn của người dân.

Bàn về khái niệm câu chuyện cổ tích là gì, nhiều ý kiến cho rằng cổ tích là thể loại truyện được truyền miệng và không có thật. Những câu chuyện thể loại này thường xoay quanh một số các nhân vật quen thuộc như người tài giỏi, dũng sĩ, người mô côi, người lao động nghèo khổ,… Hay đôi khi còn là câu chuyện kể về các con vật với khả năng nói chuyện và hoạt động như con người.

Truyện cổ tích là loại hình nghệ thuật dân gian có từ lâu đời không chỉ ở Việt Nam mà còn ở nhiều nước trên thế giới. Ngày nay những câu chuyện cổ tích vẫn được lưu truyền và nhận được sự đón nhận của đông đảo những người trẻ.

Ví dụ về truyện cổ tích:

Các truyện cổ tích Việt Nam quen thuộc như: Sọ dừa, Thạch Sanh, Tấm Cám, Cây khế, …

Một số câu chuyện cổ tích nước ngoài nổi tiếng như: Ông lão đánh cá và con cá vàng, Nàng bạch Tuyết và bảy chú lùn, Công chúa ngủ trong rừng, Nàng tiên cá,…

Đặc điểm của những câu chuyện cổ tích là gì?

Truyện cổ tích có một số đặc điểm đặc biệt như sau:

  • Truyện cổ tích xây dựng một thế giới hư cấu, kì ảo với những nhân vật không có thật.
  • Truyện cổ tích là những truyện có cốt truyện hoàn chỉnh, tuy nhiên qua quá trình truyền miệng sẽ có nhiều dị bản khác nhau (khác nhau một số chi tiết trong truyện).
  • Truyện cổ tích mang nội dung triết lý, có tính giáo huấn cao. Sau mỗi câu chuyện là một bài học ý nghĩa về đạo đức, nhân cách, ứng xử, về lẽ phải, công bằng và về luật nhân quả trong cuộc sống.

Bên cạnh đó truyện cổ tích cũng được chia ra thành các thể loại nhỏ. 3 thể loại truyện cổ tích thường gặp nhất trong văn học đó là: Truyện cổ tích thần kỳ, truyện cổ tích về loài vật và truyện cổ tích sinh hoạt.

Truyện cổ tích thần kỳ

Truyện cổ tích thần kỳ (Minh họa truyện Sự tích Hằng Nga)
Truyện cổ tích thần kỳ (Minh họa truyện Sự tích Hằng Nga)

Truyện cổ tích thần kỳ được biết đến là loại truyện cổ tích có nội dung phong phú và đa dạng về số lượng. Đặc trưng nổi bật và quan trọng nhất của thể loại cổ tích này đó là sự xuất hiện của các yếu tố thần kì vào câu chuyện. Các yếu tố kỳ ảo này sẽ là thành phần không thể thiếu trong tiến trình phát triển của câu chuyện và làm cho mạch câu chuyện trở nên hấp dẫn và cuốn hút.

Những câu chuyện cố tích thần kỳ thường nói về năng lực tuyệt vời của con người có thể chống lại những trở ngại về thiên nhiên cũng như con người (người xấu). Cho thấy sức mạnh của trí tuệ, của lòng tốt, sự dũng cảm có thể làm nên những điều phi thường. Từ đó thể hiện ước mơ về một cuộc sống hạnh phúc, tốt đẹp và ấm no dành cho những người nông dân lao động chân chính.

Truyện cổ tích về loài vật

Truyện cổ tích về loài vật sẽ sử dụng biện pháp nhân hóa trong cốt truyện. Vì thế những câu chuyện này thường nói về các con vật có khả năng nói chuyện và hành động như con người. Cổ tích về loài vật là là thể loại truyện mượn hình ảnh của loài vật để thể hiện bài học về giá trị cuộc sống. Đây là kiểu truyện rất phổ biến dành cho các bé nhỏ. Cổ tích về loài vật có cốt truyện đơn giản, ngắn gọn để nêu lên một bài học nhỏ giúp trẻ em dễ dàng tiếp thu.

Truyện cổ tích sinh hoạt

Tích Chu - Truyện cổ tích sinh hoạt ý nghĩa
Tích Chu – Truyện cổ tích sinh hoạt ý nghĩa

Thể loại truyện này thường không hoặc rất hiếm các tình tiết, yếu tố thần kỳ. Những câu chuyện cổ tích sinh hoạt là gì? Đó là câu chuyện xoay quanh đời sống của con người, thường nói về mâu thuẫn giữa người với người như sự phân biệt giàu nghèo; mâu thuẫn giữa người tài giỏi với kẻ ngu dốt; giữa người hiền lành với kẻ mưu mô. 

Tất cả những xung đột trong truyện cổ tích sinh hoạt đều được giải quyết một cách thực tế, không dựa vào yếu tố kỳ ảo, siêu nhiên. Qua những câu chuyện cổ tích sinh hoạt người ta muốn truyền tải một thông điệp nhân văn và ý nghĩa. Những thông điệp như người có đức có tài thì luôn được tôn trọng, người sống đàng hoàng nhân nghĩa sẽ có hậu về sau. Những kẻ xấu xa trong truyện sẽ bị trừng trị thích đáng.

Vai trò của truyện cổ tích trong đời sống

Truyện cổ tích có vai trò rất quan trọng trong vì chúng có thể giúp khơi dậy trí tưởng tượng của con người. Truyện cổ tích mang đến cho chúng ta những bài học ý nghĩa, những triết lý nhân sinh sâu xa. Thông qua truyện cổ tích chúng ta được trải nghiệm những điều thú vị trong đời sống thông qua những lời văn, qua các hình tượng nhân vật. Từ đó con người hiểu được những giá trị to lớn về lối sống, cách ứng xử và phẩm chất con người.

Vai trò của truyện cổ tích là gì?
Vai trò của truyện cổ tích là gì?

Có thể bạn quan tâm:

Những câu chuyện cổ tích là gì đó không thể thiếu trong nền văn học Việt Nam và thế giới. Truyện cổ tích mang đến những bài học thực tiễn bằng những cốt truyện và nhân vật phi thực tiễn. Như vậy giúp người đọc, người nghe hứng thú đồng thời thông điệp ý nghĩa về cuộc sống được lồng ghép vào câu chuyện dễ dàng được truyền tải hơn.

Truyện cổ tích được xem như những bài học đầu đời của trẻ em tiếp cận với điều hay lẽ phải. Bằng những nhân vật không có thật kết hợp với yếu tố siêu nhiên, thần kỳ tạo nên sự hấp dẫn cho câu chuyện giúp các em thích thú hơn. Từ đó thông điệp của truyện cũng dễ dàng được các em tiếp thu.

Ứng dụng của truyện cổ tích là gì?

Truyện cổ tích đã gắn liền với tuổi thơ của không ít người. Thông qua truyện cổ tích, người ta muốn nhấn mạnh về sự công bằng, về năng lực của con người. Nhiều bài học quý giá đã được lồng ghép vào truyện cổ tích một cách tinh tế và độc đáo. Chính vì vậy, rất nhiều câu chuyện cổ tích hay được đưa vào chương trình giảng dạy ở trường lớp.

Truyện cổ tích hiện nay không còn chỉ được kể truyền miệng lại mà còn được viết thành truyện tranh, truyện chữ, hoặc dựng thành phim để phục vụ nhiều đối tượng khán giả. Dù được hình thành từ rất lâu nhưng đến nay truyện cổ tích vẫn có một sức hút mãnh liệt và vai trò quan trọng và là một phần quan trọng của nền văn học nước nhà.

Ngoài ra các nhân vật trong truyện cổ tích còn được sử dụng để thiết kế nhiều vật dụng, đồ chơi, in hình lên nhiều đồ dùng. Đó là một ứng dụng thiết thực và sáng tạo của con người.

Vừa rồi chúng tôi đã giới thiệu tới các bạn khái niệm về câu chuyện cổ tích là gì. Thông qua bài viết bạn đã hiểu hơn về khái niệm, đặc điểm và vai trò của truyện cổ tích. Hy vọng nội dung bài viết trên đây hữu ích với các bạn đọc. Mọi ý kiến thắc mắc xin hãy để lại dưới phần bình luận, chúng tôi sẽ giúp bạn giải đáp.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *